อ่างเก็บน้ำคำหอม จ.สกลนคร

พระราชดำริเมื่อ           
พ.ศ.2521

สถานที่ตั้ง                       
บ้านหนองแฝกพัฒนา ตำบลห้วยยาง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร

วัตถุประสงค์ของโครงการ           
เพื่อเป็นแหล่งน้ำดิบในการผลิตประปาในการอุปโภค-บริโภคใน
พระราชตำหนักภูพานฯ

สภาพทั่วไป
ทำนบดินยาว 250 เมตร กว้าง 6.00 เมตร สูง 5.60 เมตร ทางระบายน้ำล้นชนิด Box Spillay จำนวน 1 แห่ง ปริมาตรที่ระดับเก็บกัก 0.050 ล้านลูกบาศก์เมตร

รายละเอียดโครงการ
เป็นพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพื่อใช้ในการอุปโภค-บริโภค ภายในพระราชตำหนักภูพานราชนิเวศน์ ซึ่งกรมชลประทานได้ทำการก่อสร้างและแล้วเสร็จในปี 2521


ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับราษฎรและเกษตรกรในพื้นที่ใกล้เคียงได้รับน้ำในการเพาะปลูก และใช้ในการอุปโภค-บริโภค

ความก้าวหน้าของโครงการ
ผลการดำเนินงานแล้วเสร็จทั้งโครงการสามารถช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก จำนวน 500 ไร่ ราษฎรได้รับประโยชน์ 2 หมู่บ้าน ใน 1 ตำบล เขตอำเภอเมือง

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ                                 บ้านนานกเค้า ตำบลห้วยยาง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร         ในการเสด็จพระราชดำเนินครั้งนี้  ทำให้พระองค์ทรงประสบปัญหาความทุกข์ยากของราษฎร ภาคอิสานว่าแร้นแค้นยิ่งนัก  อีกทั้งการคมนาคมหลายแห่งทุรกันดารยิ่ง  และถือได้ว่าการเสด็จพระราชดำเนินในครั้งนั้น   ทำให้ทรงได้รับรู้ข้อมูลพื้นฐานเบื้องต้นที่สำคัญด้านการพัฒนา  และเป็นรากฐานสู่การพัฒนาศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน  อันเนื่องมาจากพระราชดำริ            เมื่อ วันที่ 2-20  พฤศจิกายน 2498  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมราษฎร  ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นภูมิภาคแรก อย่างทั่วถึง   จึงเป็นที่ปลาบปลื้มปิติยินดีของมวลพสกนิกรทั้งหลายยิ่งนัก  จุดกำเนิดศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน  อันเนื่องมาจากพระราชดำริ         จารึกประวัติศาสตร์เกี่ยวกับต้นเหตุปัญหาของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพะราชดำริ  จากเอกสารข้อมูลส่วนพระองค์  ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ  พระราชทานแก่สำนักงาน กปร. (สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ)  มีความตอนหนึ่งว่า             "...ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน  อำเภอเมือง  จังหวัดสกลนคร  เดิมเป็นป่าโปร่ง  คนไปตัดไม้สำหรับ  จึงไม่มีน้ำในหน้าแล้ง  น้ำไหลแรงในหน้าฝน  ทำให้มีการชะล้าง (Erosion)  หน้าดิน (Top Soil) บางลง  และเกลือที่อยู่ข้างใต้จะขึ้นเป็นหย่อมๆ..."เป็นฟืนและใช้พื้นที่สำหรับทำการการเกษตรกรรม ป่าไม้ที่อยู่เหนือพื้นที่ถูก ทำลายไปมาก             พร้อมกันนี้  ได้พระราชทานข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาของดินบริเวณศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ ว่า "...เป็นดินทราย  ดินเค็ม  ขาดน้ำ..."              ต่อมาเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2525  พระราชทานพระบรมราชวโรกาส  ให้หม่อมเจ้าจักรพันธ์ เพ็ญศิริจักรพันธ์  องคมนตรี และนายสุนทร  เรืองเล็ก  อธิบดีกรมชลประทาน  พร้อมด้วยนายเล็ก  จินดาสงวน  เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท  ณ กรมราชองครักษ์  สวนจิตรลดา  ได้พระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ เป็นครั้งแรก  โดยทรงให้พิจารณาวาง โครงการ จัดหา น้ำสนับสนุนโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานตามพระราชดำริ  จังหวัดสกลนคร  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทดลอง งานพัฒนาแบบเบ็ดเสร็จ  อันได้แก่  การพัฒนาป่าไม้  การเกษตรต่างๆ  ตามความเหมาะสม  รวมทั้งการดำเนินงานด้านเกษตรอุตสาหกรรม  สำหรับเป็นตัวอย่าง  อันจะนำไปสู่ความสามารถในการ พึ่งตนเองได้ ต่อไป  และได้ให้ราษฎรนำไปปฏิบัติในพื้นที่ของตนเองได้พระราชทานพระราชดำริ  ให้กรมชลประทานพิจารณาวางโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ ตาดไฮใหญ่  ที่พิกัด  48 QUD 961-909  แผนที่มาตราส่วน  1 : 50,000  ระวาง  5843 III  เพื่อจัดหา น้ำสนับสนุนศูนย์ฯ  พื้นที่โครงการประมาณ  1,800  ไร่  ให้สามารถ ส่งน้ำใช้ทำการศึกษาและทดลองได้ตลอดทั้งปี               ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2526  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไดเสด็จทอดพระเนตรตรวจสภาพพื้นที่บริเวณ บ้านนานกเค้า และเสด็จพระราชดำเนินเข้าไปถึงพื้นที่บริเวณที่จะก่อสร้างอ่างเก็บน้ำตาดไฮใหญ่       พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงพระราชทานพระราชดำริ   ให้พิจารณานำน้ำจากอ่างเก็บน้ำตาดไฮใหญ่มาสนับสนุนพื้นที่ เกษตรกร บริเวณบ้านนานกเค้า  และทรงคัดเลือกพื้นที่จัดตั้งศูนย์ ณ  บริเวณบ้านนานกเค้า  ตำบลห้วยยาง  อำเภอเมือง  จังหวัดสกลนคร  ด้วยพระองค์เอง  เพื่อเป็นพื้นที่  ตัวแทนของภูมิภาคทั้งหมด  ด้วยพื้นที่นี้มีลักษณะสภาพธรรมชาติแวดล้อม และวงจรชีวภาพที่คล้ายคลึงกับภูมิภาคโดยทั่วไป ของภาคอิสาน            ดังนั้น  ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ  จึงถือกำเนิดขึ้น  เพื่อเป็น แบบจำลองของภาค ตะวันออกเฉียงเหนือและเป็นพื้นที่  ส่วนย่อ  ที่สอดค้องกับการแก้ปัญหา และศึกษาวิธีการพัฒนาของภูมิภาคนี้ได้อย่างเหมาะสม              ที่ตั้ง    :    ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน  อันเนื่องมาจากพระราชดำริ                     ในปี พ.ศ. 2527  ได้ดำเนินการก่อตั้งที่ทำการของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน  อันเนื่อง มาจากพระราชดำริ ณ หมู่บ้านนานกเค้า ตำบลห้วยยาง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร  ตั้งอยู่เส้นรุ้งที่ 17.04 องศา ถึง 17.07 องศาเหนือ และเส้นแวงที่ 104.00 องศา ถึง 104.04 องศา ตะวันออกบ้านนานกเค้า   ตำบลห้วยยาง   อำเภอเมือง  จังหวัดสกลนคร  47000 โทร. 0-4274-7458-9 โทรสาร. 0-4274-7460 ถนนสาย สกลนคร - กาฬสินธุ์  ประกอบด้วยพื้นที่ 11,300 ไร่ โดยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน 1. พื้นที่สาธิตเพื่อพัฒนาเกษตรกรรม จำนวน 2,300 ไร่ 2.พื้นที่พัฒนาป่าไม้  จำนวน 1,1000  ไร่ พื้นที่หมู่บ้านรอบศูนย์ ฯ 22 หมู่บ้าน จำนวน 11,000 ไร่ วัตถุประสงค์  1.เพื่อให้เป็นสถานศึกษา ทดลอง ด้านการพัฒนาทุกรูปแบบ และถ่ายทอดเทคโนโลยีแผนใหม่ให้แก่เกษตรกร 2.เพื่อส่งเสริมให้มีการบำรุงรักษาและพัฒนาป่าไม่ในเขตปริฆณฑลของศูนย์ฯ ภูพาน ด้วยระบบชลประทาน 3.เพื่อการส่งเสริมให้มีการปลูกพืชเศรษฐกิจและนำผลผลิตทางการเกษตรมาแปรรูปเป็นสินค้าเกษตรกรรม 4.เพื่อส่งเสริมการพัฒนาอาชีพทางการเกษตรต่างๆ เช่น กสิกรรม การประมง การปศุสัตว์ เป็นต้น

โครงการพระราชดำริ

โครงการฝายคลองช่องเรือ (อันเนื่องมาจากพระราชดําริ) ตําบลทรายขาว อําเภอโคกธิ์ จังหวัดปัตตานี

ที่ตั้งโครงการ หมู่ที่ 5  ตําบลทรายขาว อําเภอโคกธิ์      จังหวัดปัตตานี  ประวัติโครงการ                     สํานักราชเลขาธิการ พระบรมมหาราชวังได้มีหนังสือที่ รล0005/13381 ลงวันที่ 24 กันยายน  2544    เรียนเลขาธิการคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริ เพื่อพิจารณาเสนอความคิดเห็นหรือข้อเสนอแนะ  เพื่อจักได้นำความถวายบังคมทูลพระกรุณาประกอบพระราชดำริต่อไปโดยสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงาน โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ  ได้มีหนังสือที่  นร  1108/2098  ลงวันที่ 11 ตุลาคม 2544 ขอให้กรมชลประทานพิจารณา กรณี นายอาดัม    บาเหมบูงา ประธานกรรมการองค์การบริหารส่วนตําบลทรายขาว อําเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี ได้มีหนังสือลงวันที่ 11 กันยายน  2544  ถึงสํานักราชเลขาธิการ  ขอให้นําความกราบบังคมทูลพระมหากรุณาให้ทางราชการช่วยแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนเนื่องจากขาดแคลนน้ำสําหรับอุปโภค-บริโภค    จากโครงการประปาภูเขา   ช่องเรือ  ของราษฎรจำนวน 4 หมู่บ้าน คือ หมู่ที่ 1, 2, 3 และ 5 ตําบลทรายขาว อําเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี                     สํานักชลประทานที่ 16 ร่วมกับสํานักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริและราษฎรที่ประสบความเดือดร้อนร่วมกันตรวจสอบสภาพพื้นที่และศึกษาข้อมูลต่าง  ๆ ในสภาพภูมิประเทศจริงแล้วเห็นว่ามีลู่ทางช่วยเหลือราษฎรที่ประสบความ เดือดร้อนได้โดยการก่อสร้าง  ฝายคลองช่องเรือทดแทนทํานบคอนกรีตเดิมที่ชํารุด พร้อมระบบท่อส่งน้ำ และถังอุปโภค-บริโภค เพื่อส่งน้ำช่วยเหลือการอุปโภค-บริโภค ของราษฎรที่ได้รับความเดือดร้อนดังกล่าว                     ได้นําความกราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าละอองธุลีพระบาทแล้วและทรงรับเป็นโครงการพระราชดําริ ตามหนังสือสํานักราชเลขาธิการที่ รล 0005.5/18753 ลงวันที่ 4 ธันวาคม 2545 วัตถุประสงค์                     เพื่อช่วยเหลือราษฎรที่ประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำสําหรับอุปโภค - บริโภคช่วงฤดูแล้งให้มีน้ำอุปโภค - บริโภคได้เพียงพอ ตลอดปีและสามารถเพาะปลูกตามแนวท่อส่งน้ำได้ ราษฎรที่ได้รับความเดือดร้อนจํานวน 4 หมู่บ้าน คือ หมู่ที่ 1 บ้านใหญ่ หมู่ที่ 2 บ้านหลวงจันทร์ หมู่ที่ 3 บ้านทรายขาวออก หมู่ที่ 5บ้านทรายขาวตก ตําบลทรายขาว อําเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี จํานวน 526 ครัวเรือน ประชากร รายละเอียดโครงการ - ที่ตั้งหัวงานพิกัด  47 NQH 331-361 ระวาง 5,222 III - พื้นที่รับน้ำ   ประมาณ 3,800 ตร.กม.  ปริมาณฝนเฉลี่ย  1,227.04 มม.  ลักษณะโครงการ - ก่อสร้างฝายสูง 2.00 เมตร จํานวน 1 แห่ง - ก่อสร้างถังเก็บน้ำ 1,600 ลูกบาศก์เมตร - ถังกรองน้ำ - ถังเก็บน้ำความจุ 10 ลูกบาศก์เมตร จํานวน 11 แห่ง - ท่อส่งน้ำ  ∅ 0.25  เมตร 0.15 เมตร และ0.055 เมตร ความยาวรวม 12,325 เมตร ระยะดําเนินการ ดําเนินการก่อสร้างแล้วเสร็จใน ปี 2547 งบประมาณในการก่อสร้าง งบประมาณที่ได้รับ 22,906,000 บาท  ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ                     สามารถส่งน้ำเพื่อการอุปโภค - บริโภค ให้แก่ราษฎรในเขตพื้นที่หมู่ที่ 1 บ้านใหญ่ , หมู่ที่ 2 บ้านหลวงจันทร์ , หมู่ที่ 3 บ้านทรายขาวออก และหมู่ที่ 5 บ้านทรายขาวตก  ตําบลทรายขาว อําเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี  จํานวน  526  ครัวเรือน  จํานวนประชากรประมาณ  1,798  คน  มีน้ำใช้สําหรับอุปโภค - บริโภค ได้ตลอดทั้งปี